غزل 45 حافظ: در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است

آموزش لحن دکلمه	مشاوره رایگان فن بیان	نقشه راه فن بیان

.

.
غزل 45 حافظ با در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است آغاز می شود. وزن غزل در این زمانه رفیقی ، مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) می باشد. در ادامه می توانید متن کامل غزل و همچنین معنی لغات و شرح و تفسیر ابیات را مشاهده کنید. شرح و تفسیر برگرفته از کتاب شرح سودی بوسنوی بر حافظ ترجمه دکتر عصمت ستارزاده می باشد. ضمنا می توانید از فایل pdf متن، معنی و تفسیر غزل 45 حافظ استفاده کنید.

آنچه در ادامه می خوانید:

1- متن فارس و انگلیسی غزل

2- دکلمه غزل 

3- شرح و تفسیر غزل

4- معنی لغات

متن غزل 45 حافظ

دکلمه غزل 45 حافظ

دکلمه غزل در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است با صدای استاد محمدعلی حسینیان

شرح و تفسیر غزل 45 حافظ

رفیق: [ رَ ] . یار، همراه، همنشین

خَلَل: [ خ َ ل َ ] . پراکندگی در رای، تفرق . خطا، گناه . تباهی، فساد. نکته آنکه خِلَل . [ خ ِ ل َ ] به معنای آنچه در میان دندانها ماند است.

صُراحیِ مِی: جام شراب

ناب: خالص، صاف، زلال

سفینۀ غزل: دفتر غزل . سفینه به معنای کتابی که در آن مطالب مختلف خصوصاً اشعار جمع شده باشد

معنی بیت: در این زمانه تنها رفیق یکرنگ و یکرو، جام شراب ناب و دیوان شعر و غزل است.

جریده: [ ج َ دَ / دِ ] تنها.  تنها و فرد را گویند. اینجا مراد سبکبار و فارغ از تعلقات است

گذرگاه عافیت: عافیت به معنای صحت، سلامت و تندرستی است اینجا به معنای تقوا و پرهیزکاری است. منظور از گذرگاه عافیت تنگ است یعنی روش زهد و پرهیزکاری سخت و دشوار است. البته گذرگاه عافیت کنایه از عمر دنیا هم می تواند باشد.

تنگ: [ ت َ ] دشوار، سخت . زمان کم

پیاله: مراد پیاله شراب است

بی بَدَل: بینظیر، یکتا

معنی بیت: معنی 1: سبکبار و رها و آزاد باش و میگساری و شادی کن که عمر دنیا کوتاه است و دیگر برنمی گردد. معنی 2: سبکبار و فارغ از تعلقات دنیا باش و رندانه و عاشقانه با می و میگساری زندگی کن و در لحظه خوش باش که روش زهد و پارسایی بسیار سخت و دشوار است و عمر عزیز وقتی از دست رفت دیگر بر نمی گردد.

عمل: كار، كنایه از كارنیک

ملول: [ م َ ] به ستوه آمده . افگار و مانده . آزرده و بیزار. سست و ناتوان . دلگیر. دلتنگ . اندوهگین . غمگین

ملالت: [ م َل َ ] سیرآمدگی . تنگدلی . بیزاری

عُلَما: دانشمندان، کنایه از علمای دینی

معنی بیت: نه فقط من به خاطر کارهایی که باید انجام می دادم و ندادم افسرده و ناراحت هستم که افسردگی و غم و اندوه علمای دین هم به دلیل آن است که به آنچه علم داشتند و گفتند باور نداشتند و چون به خلوت رفتند کار دیگری انجام دادند.

پرآشوب: پر از فتنه و فساد، پر از غوغا.

رهگذار: [ رَ گ ُ ] راه . کنایه از دنیاست

بی ثبات: [ ثَ ََ] سستريا، ضعیف، لرزان، ناپایدار

بی محل: بيیجا، بی اعتبار. ناروا، نابجا

معنی بیت: اگر به چشم عقل و دیده عبرت بنگری، دنیا ارزشی ندارد که هر چه در آن است فانی و میرا است.

طلعت: [ طَ ع َ ] روی، وجه، صورت . در بسیاری نسخه ها به جای مه طلعت، مه چهره آمده است.

بگیر طره مه طلعتی: بگیر طره مه چهره ای یا مه طلعتی یعنی به یک معشوقه زیبا تعلق خاطری پیدا کن

سعد: [ س َ ] . همایون. مبارک، شگون، خجستگی

نحس: [ ن َ ] . نافرجام، بدشگون

زهره: [ زُ رَ / رِ ] . خنیاگر فلک . مطربه ٔ فلک. ستاره ای است معروف که آن را ناهید خوانند و در عربی به آن ناهید می گویند. نشانه شگون و یمن و برکت است.

زحل: [ زُ ح َ ] نام فارسی آن کیوان است و ستاره فلک هفتم و نشانه بدیمنی و بدشگونی بزرگ است.

معنی بیت: عاشق یار و دلبر ماهرخی شو و از خوش یمنی زهره و نحسی و بدشگونی زحل و از این جنس حرف های لغو و بیهوده نزن.

وصل: [ وَ ] . رسیدن به محبوب و معشوق

روی: رخ، چهره

اجل: [ اَ ج َ ]  . زمان مرگ

رهزن: [ رَ زَ ]  دزد راه و غارتگر راه و قطاع الطریق و راهزن

امل: [ اَ م َ ] . امید، آرزو، تمنا، خواهش

معنی بیت: برای رسیدن به وصال و دیدار تو آرزوهای زیادی داشتم. ولی چه کنم که مرگ مایه نابودی و تباهی آرزوهاست.

دور: [ دَ ] . وقت و زمان و هنگام و عصر و عهد

مستِ بادۀ اَزَل: سرمست از باده الهی است که دایمی است و موقتی نیست

معنی بیت: این چنین که حافظ سرمست از شراب ازلی خداوندی است، در هیچ زمانی او را هشیار پیدا نمی کنند. مراد آنکه مستی حافظ ازلی ابدی است.