| آموزش لحن دکلمه |
مشاوره رایگان فن بیان |
نقشه راه فن بیان |
|---|
.
.
غزل 38 حافظ با غزل بی مهر رخت روز مرا نور نماندست آغاز می شود. وزن غزل بی مهر رخت ، مفعول مفاعیل مفاعیل مفاعیل (بحر هزج مثمن اخرب مکفوف مقصور) می باشد. در ادامه می توانید متن کامل غزل و همچنین معنی لغات و شرح و تفسیر ابیات را مشاهده کنید. در شرح و تفسیر از کتاب شرح سودی بوسنوی ، شرح حافظ دکتر خطیب رهبر، دکتر عبدالحسین جلالیان و شرح شوق دکتر حمیدیان بهره گرفته شده است. ضمنا می توانید از فایل pdf متن، معنی و تفسیر غزل 38 حافظ استفاده کنید.
به جای
خواندن درباره فن بیان
بیا و عملی تمرینش کن!
همین حالا شروع کن!
آنچه در ادامه می خوانید:
1- متن غزل
2- دکلمه غزل
3- شرح و تفسیر غزل
4- معنی غزل و لغات
متن غزل 38 حافظ
بی مِهْرِ رُخَت، روزِ مرا نور نماندست
وز عُمْر، مرا جز شبِ دِیْجور نماندست
هنگامِ وداعِ تو، زِ بس گریه که کردم
دور از رخِ تو، چشمِ مرا نور نماندست
میرفت خیالِ تو زِ چشمِ من و میگفت:
هِیْهات از این گوشه، که مَعْمور نماندست
وصلِ تو اَجَل را زِ سَرَم دور همیداشت
از دولتِ هِجْرِ تو کنون دور نماندست
نزدیک شد آن دم که رقیبِ تو بگوید:
دور از رُخَت، این خستۀ رنجور، نماندست!
صبر است مرا چارۀ هجرانِ تو، لیکن
چون صبر توان کرد؟ که مَقْدور نماندست
در هِجْرِ تو گر چشمِ مرا آب نمانَد
گو: خونِ جگر ریز، که مَعْذور نماندست!
حافظ زِ غم از گریه نپرداخت به خنده
ماتمزده را داعیۀ سور نماندست!
دوست دارم روی انسانها تاثیر بگذارم
هیچکس
با فن بیان عالی
به دنیا نیامده!!
فقط باید یاد بگیری!
همیشه فکر میکردم سخنور خوبی هستم
تُن صدایم پایین بود و این اذیتم میکرد
دوست دارم روی انسانها تاثیر بگذارم
همیشه فکر میکردم سخنور خوبی هستم
هیچکس با فن بیان عالی به دنیا نیامده!!
فقط باید یاد بگیری!
دکلمه غزل 38 حافظ
دکلمه غزل بی مهر رخت روز مرا نور نماندست با صدای استاد محمدعلی حسینیان
شرح و تفسیر غزل 38 حافظ
بی مِهْرِ رُخَت، روزِ مرا نور نماندست
وز عُمْر، مرا جز شبِ دِیْجور نماندست
بی مِهْرِ رُخَت: مهر ایهام دارد هم به معنای محبت و هم خورشید . بی خورشید صورتت
دیجور: [ دَ / دِ / دی ] شب تاریک
معنی بیت: چهره زیبای تو برای من مانند خورشیدی است که زندگی ام را روشن می کند و در فراق تو نور و روشنایی و امید از زندگی ام رخت بربسته و جز شب تاریک و یاس و ناامیدی نمانده است.
هنگامِ وداعِ تو زِ بس گریه که کردم
دور از رخِ تو، چشمِ مرا نور نماندست
وداع: [ وَ / وِ ] خداحافظی کردن ، بدرود کردن
دور از رخ تو: در فراق و جدایی تو
چشم مرا نور نماندست: نور چشمم تمام شده . کور شدم و همه جا را تاریک می بینم
معنی بیت: هنگام خداحافظی و بدرود، از اینکه دیگر نمی توانم روی زیبای تو را ببینم آنقدر گریه کردم که دیگر سوی چشمانم رفته است.
میرفت خیالِ تو زِ چشمِ من و میگفت:
هِیْهات از این گوشه، که مَعْمور نماندست
خیال: [ خ َ ] پندار . وهم. تصویر ذهنی
هِیْهات: چه دور است . در مقام حسرت و افسوس به کار می رود
گوشه: [ ش َ / ش ِ ] قسمتی از چیزی . اینجا منظور گوشه چشم به معنای کنج خلوت یا عزلت است
معمور: [ م َ ] آبادان
معنی بیت: در حالی که تصویر خیالی معشوق از چشمم دور می شد با خود می گفت: افسوس که این چشم به دلیل گریستن بسیار چون بنایی است که آب گرفته و ویران شده است و دیگر جای من نیست. در بیت دیگری خواجه بیتی با همین مضمون دارد که: صحن سرای دیده بشستم، ولی چه سود / کاین گوشه نیست درخور خیل خیال تو ، که اتفاق همان ایهام در گوشه وجود دارد.
وصلِ تو اَجَل را زِ سَرَم دور همیداشت
از دولتِ هِجْرِ تو کنون دور نماندست
وَصْل: وصال، دیدار
اَجَل: مرگ
دور همی داشت: دور می کرد
هِجْر: جدایی، دوری، فراق
دور نماندست: زیاد دور نیست
معنی بیت: وصال و دیدار تو سایه مرگ را از سرم دور می کرد که حال با دوری و فراق تو مرگم زیاد دور نیست. مخلص کلام آنکه بی تو زندگی هم عین مردگی است.
نزدیک شد آن دم که رقیبِ تو بگوید:
دور از رُخَت، این خستۀ رَنْجور، نماندست!
رَقیب: نگهبان و مراقب معشوق . این واژه در گذشته به معنای مراقب و محافظ و دختران و پسران کم سن و سال استفاده می شده است
دور از رُخَت: ایهام دارد هم به معنای در فراق تو، در جدایی تو است و هم به معنای بلا دور باد، چشم بد دور باد
نماندست: زنده نمانده . مرده
معنی بیت: زمان آن رسیده است که نگهبان و مراقبت بگوید که بلا دور، آن عاشق دلخسته بیمار و رنجورت مرد.
صبر است مرا چارۀ هجرانِ تو، لیکن
چون صبر توان کرد؟ که مَقْدور نماندست
چاره: [ رَ / رِ ] علاج . درمان || تدبیر
هجران: [ هِ / هَ ] دوری ، جدایی
چون: چگونه
مَقْدور نماندست: ممکن نیست
معنی بیت: علاج و درمان جدایی و فراق تو فقط صبر است. ولی چگونه می توان صبر کرد که این کار برایم ممکن نیست؟
در هِجْرِ تو گر چشمِ مرا آب نمانَد
گو: خونِ جگر ریز، که مَعْذور نماندست!
اختلاف نسخ: در برخی نسخ به جای آب نماند، آب روان است آمده: در هجر تو گر چشم مرا آب روان است
هِجر: دوری، فراق
خون جگر ریختن: کنایه از خون گریه کردن . بسیار گریستن . بدرد گریستن . گریستن از روی دردناکی . گریستن بسیار که بجای اشک گویی خون از چشم می آید.
مَعذور نماندست: جای عذر و بهانه ای نمانده است
معنی بیت: اگر در فراق و دوری تو از فرط گریستن اشکی در چشمانم نمانده، می گوید حال که اشکی نمانده، خون گریه کن که دیگر عذر و بهانه ای برای امید و آروز نیست.
حافظ زِ غم از گریه نپرداخت به خنده
ماتمزده را داعیۀ سور نماندست!
ماتَمزده: اندوهگین، غمگین، سوگوار، عزادار
داعیه:[ یَ / یِ َ] مونث داعی . || خواهش و اراده
سور: اوستا «سوئیریا» (صبحگاهی ، روزانه )، پهلوی «سور» (چاشت صبح ، طعام )، بلوچی عاریتی و دخیلی «سیر» (عروسی ، نامزدی )، شغنی «سور» (ضیافت جشن عروسی ). در لهجه ٔ زردشتیان ایران «سور» به معنی عروسی مهمانی و جشن و عروسی و مانند آن
معنی بیت: حافظ از غم فراق و دوری یار، گریان است و خنده بر لبش جاری نمی شود که کسی که عزا و سوگ عشق دارد اراده ای برای جشن و شادی ندارد.
يك ديدگاه
☹️