غزل 22 حافظ: چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست

آموزش لحن دکلمه	مشاوره رایگان فن بیان	نقشه راه فن بیان

.

.
غزل 22 حافظ با چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست آغاز می شود. وزن غزل دل می رود ز دستم ، مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) می باشد. در ادامه می توانید متن کامل غزل و همچنین معنی لغات و شرح و تفسیر ابیات را مشاهده کنید. شرح و تفسیر برگرفته از کتاب شرح سودی بوسنوی بر حافظ ترجمه دکتر عصمت ستارزاده می باشد. ضمنا می توانید از فایل pdf متن، معنی و تفسیر غزل 22 استفاده کنید.

آنچه در ادامه می خوانید:

1- متن غزل

2- دکلمه غزل 

3- شرح و تفسیر غزل

4- معنی لغات

متن غزل 22 حافظ

دکلمه غزل 22 حافظ

دکلمه غزل چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست با صدای استاد محمدعلی حسینیان

شرح و تفسیر غزل 22 حافظ

اهل دل: صاحب دل . اهل ذوق و مکاشفه . سالک طریق دل . مقابل اصحاب عقل

معنی بیت: وقتی از اهل ذوق و مکاشقه و سالک راه طریقت حرف و سخنی می شنوی از آن ایراد نگیر، مشکل اینجاست که تو اهل تشخیص نیستی.

عقبی: آخر هر چیزی، قیامت، رستاخیز

تبارک الله: پاک و منزه است خداوند و در مقام تعجب و تحسین استعمال میشود و استعمال این در مدح بوقت تعجب باشد. و گاه در مورد اشخاص استعمال شود بمعنی وَه وَه . خَه خَه ، بَه بَه ، آفرین ، بَخ ّبَخ ّ، بارک اﷲ، ماشأاﷲ، احسنت

فنته: آشوب و بلوا

معنی بیت: در مقابل دنیا و آخرت سر خم نمی کنم و تسلیم نمی شوم. احسنت و آفرین به افکار خلاف صواب و پرآشوب و بلوا که در ذهن من است.

اندرون: درون

خسته دل: دل فکار. دل افکار. دلخسته . غمناک . غمین . دلتنگ . آزرده دل

خروش و غوغا: داد و بیداد . فریاد و فغان . در برخی نسخ به جای خروش، فغان آمده است (که من خموشم و او در فغان و غوغاست)

معنی بیت: نمی دانم در درون من دلخستۀ دلتنگ کیست که در حالی که من ساکت و خاموش هستم او در حال فریاد و فغان است. مراد اینکه این دل دیوانه و عاش من است که در جوش و خروش است و فریاد و فغانش همه عالم را پر کرده، اما من ساکتم و صبوری می کنم)

دلم از پرده برون شد: مراد پرده اختیار و رضا است. یعنی از عشق و محبت یار، اختیار عقلم را از دست داده ام. پرده در بیت دوم به معنای موسیقی نوا و نغمه و آن تغییر ارتعاشی میان دو نت متوالی به جز می و فا، و سی و دو است.

مطرب: سازنده و نوازنده و خواننده

بنال: فعل امر از نالیدن به معنای با آواز اندوه خویش را بیان کردن است

نوا: در اصل به معنای خوراک و توشه است. مجازا در اینجا به معنای سر و سامان، نیکویی حال و رونق است. ضمنا نوا نام یکی از دستگاه های آواز ایرانی است و معنای چند وجهی پرده و نوا و ترکیب آن در شعر به غایت زیباست.

معنی بیت: از غمِ فراقِ عشقِ یار، صبرم تمام شده اختیار از دست داده ام. ای نوازندگان و خوانندگان و رامشگران، این اندوه و غم و اندوهِ فراقِ من را با ساز و آواز خود بنوازید که از صدای ساز و آواز شما دلم آرام و قرار گیرد.

اِلْتِفات: توجه، اعتنا، میل

آراست: تزئین کرد، زینت داد

رخ: صورت

معنی بیت: من هیچ اعتنا و توجهی به این جهان نداشتم. اگر هم این جهان و آنچه در آن هست در نظرم زیبا شده به خاطر زیبایی رخسار توست. مراد آنکه زیبایی عالم از توست

خیالی که می پزد: خیال پختن به معنای اندیشه بیجا و بی فایده به ذهن خطور دادن، فکر و خیال بیهوده کردن است. البته به معنای آرزو کردن هم می باشد.

خُمار: چشمی که بر اثر مستی حالت خواب آلوده ای دارد

معنی بیت: از این همه فکر و خیال که از عشق و فراق یار در ذهنم می آید چند شب است که خوابم نمی برد. مانند مستی که از شراب، چشمانش خمار و خواب آلود شده ولی به جای اینکه بخوابد باز هم شراب می نوشد، دل من هم شراب می خواهد شاید از مستی شراب، درد خماری و فکر و خیال تو از دهنم برود.

صومعه: عبادت خانه ترسایان و نصاری که سر آن بلند و باریک سازند. جای عبادت . در دیوانن حافظ صومعه جای شیوخ ریاکار است.

گَرَم: اگر من را

باده: شراب

حق به دست شماست: حق با شماست . حقیقتا لایق این هستم

معنی بیت: از ریا و دورویی مشایخ و صوفیان ریاکار چنان خون گریه کردم که جان از تنم رفت و صومعه و محراب عبادت به خون من آلوده و نجس شد. اگر شراب بیاورید و جنازه من را با شراب غسل دهید دیگر به شما ایرادی وارد نیست. صومعه را هم با شراب بشویید و بنوشید که تنها با شراب می توانید به روشنی و عشق و یکرنگی برسید. مراد از باده، شراب ناب الستی است.